پیاز عنصل (Squill)

 U. maritima (L.) Baker sens. Str. هگزاپلوئید می باشد و واریته ای است که داروی تجاری را می توان از آن تهیه کرد و همچنین اخیراً روی آن بیشتر تحقیق شده است (1996). به این گیاه در تجارت پیاز عنصل سفید گفته می شود. پیاز عنصل سفید به رنگ سفید مایل به زرد به شکل نوارهای باریک و شفاف به طول 5-5/0 سانتی متر که هر دو سر این نوارها باریک می باشد. داروی مزبور هنگامی که کاملاً خشک می شود شکننده است اما به سرعت رسوبت را جذب نموده و چرم مانند و قابل انعطاف می شود. طبیعت جاذب آب گباه به ویژه در پودر آن قابل توجه می باشد و چنانچه در شرایط مناسبی نگهداری شود به صورت توده های جامد کیکی در آمده و قارچ بر روی آن رشد خواهد کرد. پودر گیاه بایستی در فضای بدون رطوبت نگهداری شود. بوی گیاه جزئی و مزه تلخ و زننده دارد.

 پیاز عنصل بریتانیا بیشتر از نوع ایتالیایی (از شهر لگ هوان) و مالت (که در این دو محل واریته سفید پیاز عنصل رشد می کند) و نیز از نوع هندی تهیه می گردد. پیاز عنصل قرمز که آن نیز واریته ای از U. maritima  می باشد از الجزایر و قبرس جمع آوری می شود و با واریته سفید از لحاظ داشتن رنگدانه آنتوسیانین قرمز و گلیکوزید سیلیروزید تفاوت دارد.

پیاز های عنصل در ماه آگوست، ماهی که گل دهی پایان یافته و گیاه دارای برگ های هوایی نمی باشد جمع آوری می شود. پوست های خارجی پس از خشک شدن جدا می گردند و پیاز ها به صورت عرضی به برش های نازک بریده می شوند. این برش ها در زیر نور خورشید یا توسط گرم کن خشک می شوند و بدین ترتیب حدود 80 درصد وزن خود را از دست می دهند. برش های خشک شده در کیسه هایی (حاوی حدود 50 کیلوگرم) یا در بشکه ها بسته بندی می شوند.

تاریخچه: پزشکان قدیم یونان و مصر کاملاً پیاز عنصل را می شناخته اند. فرآورده ای از پیاز عنصل و سرکه را دیسوکوریدوس می شناخته است و پزشکان عرب نیز با فرآورده ای از پیاز عنصل و سکنجبین کاملاً آشنا بوده اند (رجوع شود به مقاله مروری: W. E. Court, pharm. J. 1985, p. 235, 194)

ترکیبات: جدایازی گلیکوزید ها به صورت خالص تا سال 1923 انجام نگرفته بود. Stoll در این سال یک گلیکوزید بلورین به نام Scillaren A و مخلوط بی شکلی از گلیکوزید ها به نام سیلارن B را جداسازی نمود. سیلارن A  مهمترین ترکیب پیاز عنصل است که به سرعت توسط آنزیم سیلارناز یا توسط اسید هیدرولیز می گردد.

 

سایر گلیکوزید های کم اهمیت تر و جداسازی چهار بوفادینولید جدید توسط Krenn و همکارانش شرح داده شده است (Planta Med. 1991, 57, 560). فلاونوئید های متعددی در عصاره های پیاز عنصل شناسایی شده اند. این فلاونوئید ها شامل مشتقات کوئرستین و پلی گلیکوزید های کامپفرول به همراه C- گلیکوزید هایی مانند Vitexin و Isovitexin می باشد. پیاز عنصل همچنین حاوی یک فروکتان مشابه اینولین به نام سینسترین می باشد. فروکتان مزبور به طور عمده از واحد های بتا-D- فروکتوفورانوزیل تشکیل شده و اخیراً (1996) تحقیقاتی درباره نوع اتصالات موجود در این ترکیب با استفاده از روش متیلاسیون و طیف بینی NMR کربن 13 انجام شده است (T. Spies et al., Carbohydrate Re., 1992, 235, p. 221) ایدیوبلاست ها (نوعی از سلول های پارانشیمی که موادر خاصی را در خود ذخیره می کنند) که در بر دارنده بلورهای اگزالات کلسیم قرار گرفته در موسیلاژ هستند، به طور عمده حاوی گلوکوگالاکتان ها می باشند. مقادیر جزئی آنتوسیانین نیز در یاز عنصل سفید وجود دارد.

اثرات و موارد استفاده: گلیکوزید ها به میزان بسیار کم از دستگاه گوارش جذب می شوند، اثرات کوتاه مدت دارند و در بدن تجمع نمی یابند. داروها در دزهای کم تحریکات خفیف گوارشی را به وجود آورده و نتیجتاً باعث عکس العمل ترشحی از برونشیول ها می گردد. به علت همین اثر خلط آور است که دارو به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از دزهای زیاد این دارو باعث استفراغ می شود.

 

پیاز عنصل قرمز به عنوان جونده کش مصرف می شود.

 

 

 

 

عنصل هندی پیاز خشک شده Urginea indica (Roxb.) Kunth است که معمولاً به صورت طولی برش داده شده است. این دارو در هندوستان مصرف می شود و در حال حاضر (1996) مجدداً وارد فارماکوپه بریتانیا (BP) شده است. داروی مزبور به صورت قطعات خمیده با رنگ اندکی تیره تر از پیاز عنصل اروپایی می باشد اما بسیار شبیه آن است. برش ها گاهی به صورت به هم چسبیده یافت می شوند و هر گروه از برش ها ممکن است از 4 تا 8 قطعه تشکیل شده باشد. چنین گروه هایی از برش های به هم چسبیده به ندرت ممکن است در داروی اروپایی یافت شوند. چنانچه یک قطره محلول مائی ید بر روی قطعه ای از پیاز عنصل هندی قرار داده شود تولید رنگ قرمز ارغوانی می کند. پیاز عنصل اروپایی با محلول یُد رنگ زرد کم رنگ ایجاد می کند. به نظر می رسد که ترکیبات این گیاه مشابه ترکیبات پیاز عنصل سفید باشد.

موارد استفاده: اثراتی مشابه اثرات دیژیتال بر روی قلب دارد و در مقادیر کم به عنوان خلط آور مانند پیاز عنصل اروپایی عمل می کند.

 

بررسی منابع جدیدتر: برای این گیاه اثراتی چون مدر مقوی قلب برای درمان ماراسموس قلبی و ادم عنوان شده است. همچنین ترکیبات دیگری علاوه بر موارد فوق در مقاله ای به چاپ رسیده که می توانید در بخش مراجع به آن رجوع نمایید. همچنین در مقاله ای اثرات سمی عنصل قرمز که به عنوان جونده کش مورد استفاده قرار می گیرد بررسی شده و به نظر می رسد اثرات سمی آن از ترکیبات سنتتیک به کار برده شده کمتر باشد.

 

 

 

 

منابع اصلی:

متن: فارماکوگنوزی تریس و اوانس، ترجمه دکتر افشاری پور، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

عکس اول:

http://www.dkimages.com/discover/previews/937/65010846.JPG

 

 

مقاله جدیدتر (برای دنلود مقاله در صفحه ای که باز می شود بر روی Download file now کلیک کنید):

http://www.megafileupload.com/en/file/217132/urginea-maritima-compounds-pdf.html

/ 2 نظر / 586 بازدید
بهزاد عبدالهی

سلام دکتر جان من علاقه زیادی به رشته گیاهان دارویی دارم من دانشجوی رشته باغبانی ام لطف کن و در مورد رشته های ارشد و دکتری آن برای من بنویس مخصوصا دوره دکتری و دانشگاههایی که در آن بهتریین کیفیت تدریس را در آن داریم کدام اند و ما باغبانی ها بعد از ارشد کدام رشته دکترا را می توانیم ادامه دهیم و درباره ی آن برای ما کمی توضیح بده متشکرم

م-ع

چه داروهای فرآوری شده از پیاز عنصل تهیه کرده اند